» Kalan Müzik » Tanburi Cemil Bey

Tanburi Cemil Bey

(1) 14 Kasım 2008
Tanburi Cemil Bey
 
Sanatçı: Tanburi Cemil Bey
Albüm İsmi: Tanburi Cemil Bey (1912)
Yapım Yılı: 1995
Yapımcı: Kalan Müzik

Katkıda Bulunan:
Grafik Tasarım: Jerry Bezdikian, Prodüksiyon: Harold G. Hagopian, Editing: Harold G. Hagopian, Katkıda Bulunan: Bil Lacey, Rötüş: Jerry Bezdikian, Remastering Mühendisi: Joe Lopes, Yapım: Kalan Müzik, Lisans: Crossroads
 
 
Albüm Açıklaması:
Tanburi Cemil Bey (l873-1916) Türk musikisi tarihinin en büyük tanbur virtüozüdür. Kemençe ile lavtayı da aynı ustalıkla çalan Tanburi Cemil Bey asıl tanbur icra tekniğine getirdiği köklü yenilikle tanınır. Öteki sazların da çalmış biçimine yaratıcı bir yenilik ve canlılık getiren Tanburi Cemil Bey'in adı geçen sazlar yaptıklarına ilaveten yaylı tanbur ve viyolonsel ile yaptığı taksimler olağanüstü değerde sayılır. Taksim bilindiği gibi saz sanatçısının belli bir makamı doğaçtan (irticalen) işlediği ve ancak bir kere çalabildiği bir formdur. Tanburi Cemil Bey işte bu forma en büyük saygınlığı kazandıran bir icracıdır. Yalnız onun saz icracılığında olduğu kadar bestelediği saz eserlerinde de önceden pek görülmeyen özgün bir üslup ortaya koymuş olduğunu unutmamak gerekir. Araştırmacılar Tanburi Cemil Bey'in sananatını genellikle üç yönden ele alırlar, a) Taksimleri, b) İcracılığı. c) Saz eseri besteciliği. Bunları sayısal olarak şöyle sıralayabiliriz:

a)Tanbur, yaylı tanbur, kemençe, alto kemençe, lavta, viyolonsel ile 100 den fazla taksim (Taş Plak).
b) İcra ettiği besteler: Tanbur, kemençe ve alto kemençe ile 40 dan fazla peşrev, saz semaisi. oyun havası, şarkı (Taş Plak).
c) Bestelediği saz eserleri: Şeddiaraban, Ferahfeza. .Muhayyer, Mahur, Hicazkar, Kürdilihicazkar, Isfahan, Neva peşrevleri, Bestenigar, Suzidilara Saz Semaileri, Hüseyni Oyun Havası (Çeçen Kızı), Nihavent Sirto, Nikriz Zeybek.

Taş Plakları kapsayan en geniş kolleksiyonun Neyzen Niyazi Sayın da olduğu söylenir. Tanburi Cemil Bey'in 1910 ile 1914 arasında zamanın ünlü plak firmaları Blumenthal ve Regent tarafından kaydedilen 181 parça eseri bulunmaktadır. Söz konusu sayı gramafonun bu ilk çağında oldukça şaşırtıcı sayılır. Elektronik mikrofonun icadından önce yapılan bu kayıtlar akustik kayıt olarak tanımlanmaktadır. Bu ilkel kayıtta icracı önce çok geniş ağızlı bir borunun içine ya çalarak, ya da okuyarak ses titreşimlerinin bir tür balmumu silindirlere kaydedilmesini sağlar. Sonra balmumundan madeni kalıplar üretilir. Bütün bu süreç özellikle keman ya da soprano ses gibi tiz bir ses rengini (timbre) kayıtta başarılı olmuştur. Doğrusu söylenirs. Tanburi Cemil Bey'in tekniğinin inceliklerini söz konusu kayıtlar genellikle gayet güzel yakalayabilmişlerdir. Gerek tanburunun rezonansı, gerek ince vibratolar. glissandiler gayet güzel farkedilmektedir. Bu albümlerin restorasyonu önce kalıptan dijital teype (44.1 kHz. lik örnekleme oranıyla) aktarımla başlamış ve teyplerin CEDAR sistemiyle (bir tür bilgisayar destekli istenmeyen sesleri azaltan sistem) mükemmel bir duruma getirilmesi sağlanmıştır. Hiç bir evrede dijital ya da analog kompresyon kullanılmamış, yanlızca son evrede bir dijital harmonia mundi egualizer a başvurulmuştur.

Kalan Müzik Yapım'ın Amerikan Crossroads firmasının ruhsatıyla Türkiye'de ilk defa müzikseverlere sunduğu bu özgün kayıtlar ilk kez Blumenthal plak, konuşan makina kampanyasının Orfeon Plakları serisi de çıkmıştır. Bizim sunduğumuz yedi taksimde makamlar ve kullanılan sazlar şöyle sıralanmaktadır.
1-Eviç (kemençe), 2- Saba (kemençe), 3- Gülizar (tanbur), 4- Ferahnaz (tanbur), 5- Nihavent (tanbur), 8-Mahur (kemençe), 11- Bestenigar (viyolonsel), 10- "Çoban Taksimi"nde ise makama göre sınıflandırma yerine çok nadir rastlanan müzikal atmosfer egemendir. Cemil bey burada sanki bir minyatür ton şiirini doğaçtan çalmış, bir çobanın dünyasındaki duyguları ve sesleri kemençesiyle aktarmaya çalışmıştır. 6- Nihavent Sirto ve 7- Zeybek Havası ud eşliğinde icra edilmiştir. 17- Gayda Havası'nın yarattığı Karadeniz Atmosferi bir yana, sunduğumuz beş peşrev ( 12- Bestenigar, 13- Mahur, 14- Saba, 15- Yegah 16- Kürdilihicakar) Kalan Müzik Yapım'ın eski musıkimize edeceği hizmetin yalnızca bir peşrev'idir. Bilindiği gibi "peşrev" farsça önden giden anlamına gelen "pişrev" sözcüğünden türetilmiştir. Batı terminolojisinde prelüd olarak karşılayabileceğimiz bu sözcükle dikimizi sunuyor ve Tanburi cemil bey'in belki de bizzat çaldığı saz semailerini sunacağımız günlerin çabucak gelmesini temenni ediyoruz.
 
 
01. Eviç Taksimi (Kemençe)
02. Saba Taksimi (Kemençe)
03. Gülizar Taksimi (Tanbur)
04. Ferahnaz Taksimi (Tanbur)
05. Nihavent Taksimi (Tanbur)
06. Nihavent Sirto (Ud, Kemençe)
07. Zeybek Havasi
08. Mahur Taksimi (Kemençe)
09. Mahur Gazeli (Hafiz Yasar)
10. Çoban Taksimi
11. Bestenigâr Taksimi (Violonsel)
12. Bestenigâr Perevi
13. Mahur Pesrevi
14. Saba Pesrevi
15. Yegah Pesrevi
16. Kürdilihicazkar Pesrevi
17. Gayda Havasi




Etiketler: Tanburi Cemil Bey

[keywords]Anahtar Kelimeler: Tanburi, Cemil, tanbur, Taksimi, kemençe, Beyin, Kemençe, Müzik, Kalan, Nihavent, Mahur, büyük, viyolonsel, Pesrevi, olarak, Hagopian, Tanbur, Jerry, Harold, Yapım.
[/keywords]


#1 Yazan: qwer60 | 28 Aralık 2008 23:27 |
Durum: A\'za | Kayıt: 19.10.2008

sSunum için teşekkürler

Haber: 0 | Yorum: 1
|


İsim:
E-Mail:
Güvenlik Kodu:
Güvenlik Kodu (CAPCHA)
Kodu Güncelle
Güvenlik Kodunu Girin: